(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ఆదిపర్వ - అధ్యాయ 129

॥ శ్రీః ॥
1.129. అధ్యాయః 129
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Topics
ధర్మాత్కుంత్యాం యుధిష్ఠిరోత్పత్తిః॥ 1 ॥ కుంత్యాః పుత్రోత్పత్తిశ్రవణేన దుఃఖితయా గాంధార్యాం ఘాతితాత్స్వోదరాన్మాంసపేశీజననం॥ 2 ॥ మాంసపేశీం ఏకోత్తరశతధా విభజ్య పృథక్పృథక్కుండేషు నిధాయ రక్షణం॥ 3 ॥ వనే స్థితస్య పాండోః కుంత్యాం వాయోర్భీమసేన్నోత్పత్తిః॥ 4 ॥ మాతురంకాత్పతితేన భీమేన శైలశిలాసంచూర్ణనం॥ 5 ॥ దుర్యోధనోత్పత్తిః॥ 6 ॥ తతో మాసేన ధృతరాష్ట్రస్య పుత్రశతోత్పత్తిః। దుఃశలాజననం చ॥ 7 ॥
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Text
`కుంత్యువాచ। 1-129-0x(765)(5678)
అపత్యకామ ఏవం స్యాన్మమాపత్యం భవేదితి।
విప్రం వా గుణసంపన్నం సర్వభూతహితే రతం॥ 1-129-1(5679)
అనుజానీహి భద్రం తే దైవతం హి పతిః స్త్రియః।
యం త్వం వక్ష్యసి ధర్మజ్ఞ దేవం బ్రాహ్మణమేవ చ॥ 1-129-2(5680)
యథోద్దిష్టం త్వయా వీర తత్కర్తాస్మి మహాభుజ।
దేవాత్పుత్రఫలం సద్యో విప్రాత్కాలాంతరే భవేత్॥ 1-129-3(5681)
ఆవాహయామి కం దేవం కదా వా భరతర్షభ।
త్వత్త ఆజ్ఞాం ప్రతీక్షంతీం విద్ధ్యస్మిన్కర్మణీప్సితే॥ 1-129-4(5682)
పాండురువాచ। 1-129-5x(766)
ధన్యోఽఞస్ంయనుగృహీతోఽస్మి త్వం నో ధాత్రీ కులస్య హి।
నమో మహర్షయే తస్మై యేన దత్తో వరస్తవ॥ 1-129-5(5683)
న చాధర్మేణ ధర్మజ్ఞే శక్యాః పాలయితుం ప్రజాః।
తస్మాత్త్వం పుత్రలాభాయ సంతానాయ మమైవ చ॥ 1-129-6(5684)
ప్రవరం సర్వదేవానాం ధర్మమావాహయాబలే। 1-129-7(5685)
వైశంపాయన ఉవాచ।
పాండునా సమనుజ్ఞాతా భారతేన యశస్వినా।
మతిం చక్రే మహారాజ ధర్మస్యావాహనే తదా॥' 1-129-7x(767)
పాండురువాచ। 1-129-8x(768)
అద్యైవ త్వం వరారోహే ప్రయతస్వ యథావిధి।
ధార్మికశ్చ కురూణాం హి భవిష్యతి న సంశయః॥ 1-129-8(5686)
దత్తస్య తస్య ధర్మేణ నాధర్మే రంస్యతే మనః।
ధర్మాదికం హి ధర్మజ్ఞే ధర్మాంతం ధర్మమధ్యమం॥ 1-129-9(5687)
అపత్యమిష్టం లోకేషు యశఃకీర్తివివర్ధనం।
తస్మాద్ధర్మం పురస్కృత్య నియతా త్వం శుచిస్మితే॥ 1-129-10(5688)
ఆకారాచారసంపన్నా భజస్వారాధయ స్వయం॥ 1-129-11(5689)
వైశంపాయన ఉవాచ। 1-129-12x(769)
సా తథోక్తా తథేత్యుక్త్వా తేన భర్త్రా వరాంగనా।
అభివాద్యాభ్యనుజ్ఞాతా ప్రదక్షిణమథాకరోత్॥ 1-129-12(5690)
సంవత్సరోషితే గర్భే గాంధార్యా జనమేజయ।
ఆజుబహావ తతో ధర్మం కుంతీ గర్భార్థమచ్యుతం॥ 1-129-13(5691)
సా బలిం త్వరితా దేవీ ధర్మాయోపజహార హ।
జజాప విధివజ్జప్యం దత్తం దుర్వాససా పురా॥ 1-129-14(5692)
`జానంతీ ధర్మమగ్ర్యం వై ధర్మం వశముపానయత్।
ఆహూతో నియమాత్కుంత్యా సర్వభూతనమస్కృతః॥' 1-129-15(5693)
ఆజగామ తతో దేవీం ధర్మో మంత్రబలాత్తతః।
విమానే సూర్యసంకాశే కుంతీ యత్ర జపస్థితా॥ 1-129-16(5694)
`దదృశే భగవాంధర్మః సంతానార్థాయ పాండవే।'
విహస్య తాం తతో బ్రూయాః కుంతి కిం తే దదాంయహం।
సా తం విహస్యమానాపి పుత్రం దేహ్యబ్రవీదిదం॥ 1-129-17(5695)
`తస్మిన్బహుమృగేఽరణ్యే శతశృంగే నగోత్తమే।
పాండోరర్థే మహాభాగా కుంతీ ధర్మముపాగమత్॥ 1-129-18(5696)
ఋతుకాలే శుచిః స్నాతా శుక్లవస్త్రా యశస్వినీ।
శయ్యాం జగ్రాహ సుశ్రోణీ సహ ధర్మేణ సువ్రతా॥' 1-129-19(5697)
ధర్మేణ సహ సంగంయ యోగమూర్తిధరేణ సా।
లేభే పుత్రం మహాబాహుం సర్వప్రాణభృతాం వరం॥ 1-129-20(5698)
ఐంద్రే చంద్రమసా యుక్తే ముహూర్తేఽభిజితేఽష్టమే।
దివా మధ్యగతే సూర్యే తిథౌ పూర్ణే హి పూజితే॥ 1-129-21(5699)
సమృద్ధయసశం కుంతీ సుషావ ప్రవరం సుతం।
జాతమాత్రే సుతే తస్మిన్వాగువాచాశరీరిణీ॥ 1-129-22(5700)
ఏష ధర్మభృతాం శ్రేష్ఠో భవిష్యతి నరోత్తమః।
విక్రాంతః సత్యవాక్చైవ రాజా పృథ్వ్యాం భవిష్యతి॥ 1-129-23(5701)
యుధిష్ఠిర ఇతి ఖ్యాతః పాండోః ప్రథమజః సుతః।
భవితా ప్రథితో రాజా త్రిషు లోకేషు విశ్రుతః।
యశసా తేజసా చైవ వృత్తేన చ సమన్వితః॥ 1-129-24(5702)
సంవత్సరే ద్వితీయే తు గాంధార్యా ఉదరం మహత్।
న చ ప్రాజాయత తదా తతస్తాం దుఃఖమావిశత్॥ 1-129-25(5703)
శ్రుత్వా కుంతీసుతం జాతం బాలార్కసమతేజసం।
ఉదస్యాత్మనః స్థైర్యముపాలభ్య చ సౌబలీ॥ 1-129-26(5704)
కౌరవస్యాపరిజ్ఞాతం యత్నేన మహతా స్వయం।
ఉదరం ఘాతయామాస గాంధారీ శోకమూర్ఛితా॥ 1-129-27(5705)
తతో జజ్ఞే మాంసపేశీ లోహాష్ఠీలేవ సంహతా।
ద్వివర్షసంభృతా కుక్షౌ తాముత్స్రష్టుం ప్రచక్రమే॥ 1-129-28(5706)
అథ ద్వైపాయనో జ్ఞాత్వా త్వరితః సముపాగమత్।
తాం స మాంసమయీం పేశీం దదర్శ జపతాం వరః॥ 1-129-29(5707)
తతోఽవదత్సౌబలేయీం కిమిదం తే చికీర్షితం।
సా చాత్మనో మతం సర్వం శశంస పరమర్షయే॥ 1-129-30(5708)
గాంధార్యువాచ। 1-129-31x(770)
జ్యేష్ఠం కుంతీసుతం జాతం శ్రుత్వా రవిసమప్రభం।
దుఃఖేన పరమేణేదముదరం ఘాతితం మయా॥ 1-129-31(5709)
శతం చ కిల పుత్రాణాం వితీర్ణం మే త్వయా పురా।
ఇయం చ మే మాంసపేశీ జాతా పుత్రశతాయ వై॥ 1-129-32(5710)
వ్యాస ఉవాచ। 1-129-33x(771)
ఏవమేతత్సౌబలేయి నైతజ్జాత్వన్యథా భవేత్।
వితథం నోక్తపూర్వం మే స్వైరేష్వపి కుతోఽన్యథా॥ 1-129-33(5711)
ఘృతపూర్ణం కుండశతం క్షిప్రమేవ విధీయతాం।
సుగుప్తేషు చ దేశేషు రక్షా చైవ విధీయతాం॥ 1-129-34(5712)
శీతాభిరద్భిరష్ఠీలామిమాం చ పరిషించయ॥ 1-129-35(5713)
వైశంపాయన ఉవాచ। 1-129-36x(772)
సా సిచ్యమానా హ్యష్ఠీలా హ్యభవచ్ఛతధా తదా।
అంగుష్ఠపర్వభాత్రాణాం గర్భాణాం తత్క్షణం తథా॥ 1-129-36(5714)
ఏకాధికశతం పూర్ణం యథాయోగం విశాంపతే।
తతః కుండశతం తత్ర ఆనాయ్య తు మహానృషిః॥ 1-129-37(5715)
మాంసపేశ్యాస్తదా రాజన్క్రమశః కాలపర్యయాత్।
తతస్తాంస్తేషు కుండేషు గర్భాన్సర్వాన్సమాదధత్॥ 1-129-38(5716)
స్వనుగుప్తేషు దేశేషు రక్షాం చైషాం వ్యధాపయత్।
శశాస చైవ కృష్ణో వై గర్భాణాం రక్షణం తథా॥ 1-129-39(5717)
ఉవాచ చైనాం భగవాన్కాలేనైతావతా పునః।
స్ఫుటమానేషు కుండేషు జాతాంజానీహి శోభనే॥ 1-129-40(5718)
ఉద్ధాటనీయాన్యేతాని కుండానీతి చ సౌబలీం।
ఇత్యుక్త్వా భగవాన్వ్యాసస్తథా ప్రతివిధాయ చ॥ 1-129-41(5719)
జగామ తపసే ధీమాన్హిమవంతం శిలోచ్చయం।
అహ్నోత్తరాః కుమారస్తే కుండేభ్యస్తు సముత్థితాః॥ 1-129-42(5720)
తేనైవైషాం క్రమేణాసీజ్జ్యోష్ఠానుజ్యేష్ఠతా తదా।
జన్మతశ్చ ప్రమాణేన జ్యేష్ఠః కుంతీసుతోఽభవత్॥ 1-129-43(5721)
ధార్మికం చ సుతం దృష్ట్వా పాండుః కుంతీమథాఽబ్రవీత్।
ప్రాహుః క్షత్రం బలజ్యేష్ఠం బలజ్యేష్ఠం సుతం వృణు॥ 1-129-44(5722)
తతః కుంతీమభిక్రంయ శశాసాతీవ భారత।
వాయుమావాహయస్వేతి స దేవో బలవత్తరః॥ 1-129-45(5723)
అశ్వమేధః క్రతుశ్రేష్ఠో జ్యోతిఃశ్రేష్ఠో దివాకరః।
బ్రాహ్మణో ద్విపదాం శ్రేష్ఠో దేవశ్రేష్ఠశ్చ మారుతః॥ 1-129-46(5724)
మారుతం మరుతాం శ్రేష్ఠం సర్వప్రాణిభిరీడితం।
ఆవాహయ త్వం నియమాత్పుత్రార్థం వరవర్ణిని॥ 1-129-47(5725)
స నో యం దాస్యతి సుతం స ప్రాణబలవాన్నృషు।
భవిష్యతి వరారోహే బలజ్యేష్ఠా హి భూమిపాః॥ 1-129-48(5726)
వైశంపాయన ఉవాచ। 1-129-49x(773)
తథోక్తవతి సా కాలే వాయుమేవాజుహావ హ।
ద్వితీయేనోపహారేణ తేనోక్తవిధినా పునః॥ 1-129-49(5727)
తైరేవ నియమైః స్థిత్వా మంత్రగ్రామముదైరయత్।
ఆజగామ తతో వాయుః కిం కరోమీతి చాబ్రవీత్॥ 1-129-50(5728)
లజ్జాన్వితా తతః కుంతీ పుత్రమైచ్ఛన్మహాబలం।
తథాస్త్వితి చ తాం వాయుః సమాలభ్య దివం గతః॥ 1-129-51(5729)
తస్యాం జజ్ఞే మహావీర్యో భీమో భీమపరాక్రమః।
తమప్యతిబలం జాతం వాగువాచాశరీరిణీ॥ 1-129-52(5730)
సర్వేషాం బలినాం శ్రేష్ఠో జాతోఽయమితి భారత।
జాతమాత్రే కుమారే తు సర్వలోకస్య పార్థివాః॥ 1-129-53(5731)
మూత్రం ప్రసుస్రువుః సర్వే వ్యథాం చాపి ప్రపేదిరే।
వాహనాని వ్యశీర్యంత వ్యముంచన్నశ్రుబిందవః॥ 1-129-54(5732)
యథాఽనిలః సముద్భూతః సమర్థః కంపనే భువః।
తథా హ్యుపచితాంగో వై భీమో భీమపరాక్రమః॥ 1-129-55(5733)
ఇదం చాద్భుతమత్రాసీజ్జాతమాత్రే వృకోదరే।
యదఱ్కాత్పతితో మాతుః శిలాం గాత్రైరచూర్ణయత్॥ 1-129-56(5734)
కుంతీ తు సహ పుత్రేణ యాతా సురుచిరం సరః।
స్నాత్వా చ సుతమాదాయ దశమేఽహని యాదవీ॥ 1-129-57(5735)
దైవతాన్యర్చయిష్యంతీ నిర్జగామాశ్రమాత్పృథా।
శైలాభ్యాశేన గచ్ఛంత్యాస్తదా భరతసత్తమ॥ 1-129-58(5736)
నిశ్చక్రామ మహావ్యాఘ్రో జిఘాంసుర్గిరిగహ్వరాత్।
తమాపతంతం శార్దూలం వికృష్య ధనురుత్తమం॥ 1-129-59(5737)
నిర్బిభేద శరైః పాండుస్త్రిభిస్తిరదశవిక్రమః।
నాదేన మహతా తాం తు పూరయంతం గిరేర్గుహాం॥ 1-129-60(5738)
దృష్ట్వా శైలముపారోఢుమైచ్ఛత్కుంతీ భయాత్తదా।
త్రాసాత్తస్యాః సుతస్త్వంకాత్పపాత భరతర్షభ॥ 1-129-61(5739)
పర్వతస్యోపరిస్థాయామధస్తాదపతచ్ఛిశుః।
స శిలాం చూర్ణయామాస వజ్రవద్వజ్రిచోదితః॥ 1-129-62(5740)
పుత్రస్నేహాత్తతః పాండురభ్యధావద్గిరేస్తటం।
పతతా తేన శతధా శిలా గాత్రైర్విచూర్ణితా॥ 1-129-63(5741)
శిలాం చ చూర్ణితాం దృష్ట్వా పరం విస్మయమాగమత్।
స తు జన్మని భీమస్య వినదంతం వినాదితం॥ 1-129-64(5742)
దదర్శ గిరిశృంగస్థం వ్యాఘ్రం వ్యాఘ్రపరాక్రమః।
దారసంరక్షణార్థాయ పుత్రసంరక్షణాయ చ॥ 1-129-65(5743)
సదా బాణధనుష్పాణిరభవత్కురునందనః।
మఘే చంద్రమసా యుక్తే సింహే చాభ్యుదితే గురౌ॥ 1-129-66(5744)
దివా మధ్యగతే సూర్యే తిథౌ పుణ్యే త్రయోదశే।
పిత్ర్యే ముహూర్తే సా కుంతీ సుషువే భీమమచ్యుతం॥ 1-129-67(5745)
యస్మిన్నహని భమస్తు జజ్ఞే భీమపరాక్రమః।
తామేవ రాత్రిం పూర్వాం తు జజ్ఞే దుర్యోధనో నృపః॥ 1-129-68(5746)
స జాతమాత్ర ఏవాథ ధృతరాష్ట్రసుతో నృప।
రాసభారావసదృశం రురావ చ ననాద చ॥ 1-129-69(5747)
తం ఖరాః ప్రత్యభాషంత గృధ్రగోమాయువాయసాః।
క్రవ్యాదాః ప్రాణదన్ఘోరాః శివాశ్చాశివనిస్వనాః॥ 1-129-70(5748)
వాతాశ్చ ప్రవవుశ్చాపి దిగ్దాహశ్చాభవత్తదా।
తతస్తు భీతవద్రాజా ధృతరాష్ట్రోఽబ్రవీదిదం॥ 1-129-71(5749)
సమానీయ బహూన్విప్రాన్భీష్మం విదురమేవ చ।
అన్యాంశ్చ సుహృదో రాజన్కురూన్సర్వాంస్తథైవ చ॥ 1-129-72(5750)
యుధిష్ఠిరో రాజపుత్రో జ్యేష్ఠో నః కులవర్ధనః।
ప్రాప్తః స్వగుణతో రాజ్యం న తస్మిన్వాచ్యమస్తినః॥ 1-129-73(5751)
అయం త్వనంతరస్తస్మాదపి రాజా భవిష్యతి।
ఏతద్విబ్రూత మే తథ్యం యదత్ర భవితా ధ్రువం॥ 1-129-74(5752)
`అస్మింజాతే నిమిత్తాని శంసంతీ హాశివం మహత్।
అతో బ్రవీమి విదుర ద్రుతం మాం భయమావిశత్॥' 1-129-75(5753)
వాక్యస్యైతస్య నిధేన దిక్షు సర్వాసు భారత।
క్రవ్యాదాః ప్రాణదన్ఘోరాః శివాశ్చాశివనిస్వనాః॥ 1-129-76(5754)
లక్షయిత్వా నిమిత్తాని తాని ఘోరాణి సర్వశః।
తేఽబ్రువన్బ్రాహ్మణా రాజన్విదురశ్చ మహామతిః॥ 1-129-77(5755)
యథేమాని నిమిత్తాని ఘోరాణి మనుజాధిప।
ఉత్థితాని సుతే జాతే జ్యేష్ఠే తే పురుషర్షభ॥ 1-129-78(5756)
వ్యక్తం కులాంతకరణో భవితైష సుతస్తవ।
తస్య శాంతిః పరిత్యాగే గుప్తావపనయో మహాన్॥ 1-129-79(5757)
`ఏష దుర్యోధనో రాజా మధుపింగలలోచనః।
న కేవలం కులస్యాంతం క్షత్రియాంతం కరిష్యతి॥' 1-129-80(5758)
శతమేకోనమప్యస్తు పుత్రాణాం తే మహీపతే।
త్యజైనమేకం శాంతిం చేత్కులస్యేచ్ఛసి భారత॥ 1-129-81(5759)
ఏకేన కురు వై క్షేమం కులస్య జగతస్తథా।
త్యజేదేకం కులస్యార్థే గ్రామస్యార్థే కులం త్యజేత్॥ 1-129-82(5760)
గ్రామం జనపదస్యార్థే ఆత్మార్థే పృథివీం త్యజేత్।
స తథా విదురేణోక్తస్తైశ్చ సర్వైర్ద్విజోత్తమైః॥ 1-129-83(5761)
న చకార తథా రాజా పుత్రస్నేహసమన్వితః।
తతః పుత్రశతం పూర్ణ ధృతరాష్ట్రస్య పార్థివ॥ 1-129-84(5762)
అహ్నాంశతేన సంజజ్ఞే కన్యా చైకా శతాధికా।
గాంధార్యాం క్లిశ్యమానాయాముదరేణ వివర్ధతా॥ 1-129-85(5763)
`వైశ్యా సా త్వంబికాపుత్రం కన్యా పరిచచార హ।
తయా సమభవద్రాజా ధృతరాష్ట్రో యదృచ్ఛయా॥' 1-129-86(5764)
తస్మిన్సంవత్సరే రాజంధృతరాష్ట్రాన్మహాయశాః।
జజ్ఞే ధీమాంస్తతస్తస్యాం యుయుత్సుః కరమో నృప।
ఏవం పుత్రశతం జజ్ఞే ధృతరాష్ట్రస్య ధీమతః॥ 1-129-87(5765)
మహారథానాం వీరాణాం కన్యా చైకా శతాధికా।
యుయుత్సుశ్చ మహాతేజా వైశ్యాపుత్రః ప్రతాపవాన్॥ ॥ 1-129-88(5766)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఆదిపర్వణి సంభవపర్వణి ఏకోనత్రింశదధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 129 ॥

Mahabharata - Adi Parva - Chapter Footnotes
1-129-21 ఐంద్రే జ్యేష్ఠానక్షత్రే। అష్టమే అభిజితేఽభిజితి త్రింశన్ముహూర్తస్యాహ్నోఽష్టమే ముహూర్తే। దివా శుక్లపక్షే। మధ్యగతే తులాయనగతే। తిథౌ పూర్ణే పూర్ణాయాం పంచంయాం। అయం యోగః ప్రాయేణాస్వినశుక్లపంచంయాం॥
1-129-28 లోహాష్ఠీలా లోహపిండికా॥
1-129-62 వజ్రవద్వజ్రిచోదితః వజ్రిచోదితవజ్రవదిత్యర్థః॥
1-129-64 వినాదితం నాదం। వినందం కుర్వాణం॥
1-129-69 రురావ చ ననాద చ వ్యక్తమవ్యక్తం చ శబ్దం ఖరసదృశమేవాకరోత్॥
1-129-87 కరణ ఇవ కరణః క్షత్రియాద్వైశ్యాయాం జాతత్వాన్న తు వైశ్యాచ్ఛూద్రాయాం॥ ఏకోనత్రింశదధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 129 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.